De Finance Trends voor 2026 onder de loep

Artificiële intelligentie

“Vandaag wordt veel geld in artificiële intelligentie gepompt, maar voorlopig hebben we, volgens het onderzoek, de grote terugbetaling van die investeringen nog niet echt gezien”, stelt Van Cauwenberge. “Daar zijn volgens mij twee verklaringen voor. Als mens hebben we de neiging om de impact van veranderingen op korte termijn te overschatten en de impact op langere termijn te onderschatten. Daarnaast is het een typische reflex van finance om snel die return te gaan opzoeken, maar het kan goed zijn dat dat pas binnen twee, drie of vier jaar iets zal opbrengen. Maar stel je voor dat je er niet in investeert en al uw concullega’s wel. Dan heb je vandaag geen probleem, maar misschien binnen een paar jaar wel.”

“Het merendeel van de organisaties is vandaag bezig met AI. Die organisaties hebben vandaag nog niet echt rendement gevonden, maar ze geloven wel dat die eraan komt. Wat opvallend is, is dat organisaties die het meest met AI bezig zijn, voorlopig niet echt wakker liggen van dat rendement maar wel van de beveiliging van hun gegevens. Het zijn de organisaties die AI het minst gebruiken, die wakker liggen van het gebrek aan ROI. Dat is toch een beetje contra-intuïtief.”

Tech-talent

Een andere trend die naar boven kwam, was dat finance-afdelingen ook op zoek gaan naar IT-vaardigheden bij hun personeel. Al is dit volgens Van Cauwenberge niet volledig nieuw. “Het gebruik van technologie in budgettering, planning, taks, treasury en accounting is er altijd geweest. Finance is altijd een grote gebruiker geweest van technologie. Het staat hoog op de agenda en het zal hoog op de agenda blijven. De ondergrens van wat je aan technologische vaardigheden mag verwachten, die zal wel omhooggaan.”

“Vanuit technologiekennis de link kunnen maken naar het begrijpen van de business, dat wordt belangrijker. Je hebt een finance team nodig met diverse vaardigheden en specialisaties. Technologische kennis is cruciaal maar zeker niet de enige belangrijke vaardigheid.”

Waar AI dan precies helpt, wordt volgens Van Cauwenberge zichtbaar op twee domeinen: “Sommige dingen zullen efficiënter gebeuren, terwijl andere completer zullen gebeuren. Efficiëntiewinsten zullen ontstaan doordat je bepaalde manuele taken door AI kunt laten doen. Maar bijvoorbeeld controles, die je vandaag op basis van een steekproef doet, kan je later misschien volledig gaan controleren. Dan moet je als mens gewoon nog de foutmeldingen die eruit komen gaan opvolgen. Die persoon zijn job zal even veel tijd in beslag nemen, maar de risicobeheersing in je organisatie is veel groter.”

Naast een hogere efficiëntie, kan je ROI ook terugvinden in betere inzichten, sneller beslissingen kunnen nemen of de volledigheid van controles. “Dat valt niet allemaal puur financieel te berekenen en dat hoeft ook niet”, vindt Van Cauwenberge. “Vanuit finance hebben we vaak de neiging om alles heel precies te willen weten, terwijl het soms volstaat om directioneel correct te zijn.”

Alles tegelijk

In de bevraging werd gepolst naar de prioriteiten van de CFO. Opvallend was dat de vijf meest gegeven antwoorden, allemaal binnen de vijf procent van elkaar lagen. Met andere woorden, de financiële afdelingen van organisaties zijn vandaag met van alles en nog wat bezig. “Een deel van die verschillen is natuurlijk te verklaren aan de hand van de economische voetafdruk en financiële situatie van die organisaties”, stelt Van Cauwenberge. “Als Belgisch bedrijf dat voor tachtig procent exporteert naar de VS, heb je andere prioriteiten dan wanneer je vooral voor de EU produceert.”

“Maar in de huidige markt, waar geld niet langer gratis is, speelt ook de schuldpositie enorm mee. Afhankelijk van hoe je schulden liggen, met een bepaalde leverage, zal je dat ook meer of minder als een prioriteit zien”, is Van Cauwenberge van mening. Al moeten we het prioriteitenlijstje van de CFO’s vooral in z’n geheel bekijken. “Bedrijven maken zich vandaag zorgen over de geopolitieke ontwikkelingen en de deglobalisering, over veiligheid en over financiering. Dat zijn zaken die ver uiteen liggen, en de kans bestaat dat als je deze vraag een dag later stelt, je ook een ander antwoord zal krijgen.” Er komt dus vooral heel veel af op organisaties.

Beslissingsnemers

“De CFO moet dus mee aan tafel zitten als er beslissingen genomen worden in het bedrijf”, vindt Van Cauwenberge. Uit de tweede trend van het onderzoek blijkt dat dit in 57 procent van de gevallen al zo is. “Maar dat betekent ook dat het in 43 procent niet zo is. Terwijl je toch zou verwachten dat dit eerder 85 tot 90 procent van de gevallen zou zijn.”

Wanneer er naar de kosten gekeken wordt omdat de organisatie om wat voor reden dan ook moet besparen, lijkt het logisch om hier de CFO in te betrekken. Uit het onderzoek blijkt ook dat de impact van zo’n traject veel groter is wanneer de CFO hier een sleutelrol in speelt dan wanneer dit door andere partijen gestuurd wordt. “Toch is het in veel gevallen niet de CFO die de beslissingen aanstuurt”, stelt Van Cauwenberge. “Terwijl het altijd zijn rol is geweest om de organisatie te challengen en vervelende vragen te stellen over financiële keuzes. Dat kan net extra gewicht geven aan je mandaat.”

Van Cauwenberge concludeert dat veel CFO’s vandaag kijken wat er rond hen gebeurt. “Dat noodzaakt organisaties om heel specifiek te kijken wat er beweegt in de eigen organisatie. Als we deze bevraging drie jaar geleden hadden gedaan, dan zou duurzaamheid bij veel organisaties bovenaan op het prioriteitenlijstje gestaan hebben. Prioriteiten en impact zijn vandaag bij organisaties zo verschillend omdat er zoveel verandert op veel verschillende vlakken. Het is voor de finance-afdeling heel belangrijk om de business goed te begrijpen en om daarop in te kunnen spelen. AI, wat nu heel prominent aan bod komt, is daar een middel voor. Maar de belangrijkste trend is toch dat er heel veel, heel snel verandert.”